„Bogini”

Citroën DS 23 Pallas z 1973 roku to samochód, który nawet dziś potrafi zaskoczyć. Opływowa sylwetka, brak tradycyjnej atrapy chłodnicy, panoramiczne szyby i miękkie, głębokie fotele sprawiają, że wejście do środka jest jak krok w inną epokę motoryzacji.

Pod maską pracuje 2,3‑litrowa „czwórka”, w zależności od egzemplarza z gaźnikiem Weber lub wtryskiem Bosch, współpracująca z 4‑ lub 5‑biegową skrzynią (manualną lub półautomatyczną Citromatic). Najważniejsza jest jednak hydraulika: zawieszenie, hamulce i układ kierowniczy korzystają z jednego, wspólnego systemu, co daje wrażenie jazdy „na poduszce”.

DS 23 Pallas nie jest autem do ścigania się na światłach. To limuzyna do spokojnej, dostojnej jazdy, gdzie liczy się cisza, komfort i atmosfera podróży, a nie suche liczby. Dla wielu to jeden z najbardziej charakternych francuskich samochodów w historii.

Spalanie

Dane katalogowe i testowe podają średnie zużycie paliwa na poziomie około 12,5–14,0 l/100 km w cyklu mieszanym. W mieście wartości sięgają 13,9–16,7 l/100 km, na trasie spadają do 9,9–11,9 l/100 km, a przy spokojnej jeździe można zejść nieco niżej.

Przy zbiorniku 65 litrów daje to zasięg rzędu 390–655 km w zależności od warunków i stylu jazdy.

Warianty nadwozia

DS był oferowany w kilku odmianach nadwozia:

• czterodrzwiowy sedan (Salon) w wersjach DS i ID,
• pięciodrzwiowe kombi (Break / Safari),
• cabriolety i coupé budowane przez Chaprona (Décapotable, Découvrable, Le Dandy, Concorde),
• wersje specjalne, w tym długie limuzyny Prestige z przegrodą.

Wersja Pallas, wprowadzona w 1965 roku, oznaczała najbogatsze wykończenie: lepsze wyciszenie, grubsze dywany, bogatsze materiały i dodatkowe detale chromowane.

Wyposażenie i silnik

Silnik to rzędowa czterocylindrowa jednostka 2347 cm³, w wersji gaźnikowej o mocy około 115 KM (DIN), a w wersji z wtryskiem Bosch (DS 23 IE) około 130–141 KM w zależności od normy i źródła.

Skrzynia biegów mogła być:

• 4‑biegowa manualna,
• 5‑biegowa manualna (rzadsza),
• 3‑biegowa automatyczna Borg‑Warner,
• 4‑biegowa półautomatyczna Citromatic (bez sprzęgła, sterowana hydraulicznie).

Wyposażenie wersji Pallas obejmowało:

• lepsze wyciszenie kabiny i grubsze wygłuszenie podłogi,
• bogatszą tapicerkę (często skóra lub wysokiej jakości winyl),
• ozdobne listwy, chromy, lepsze dywany,
• dodatkowe uchwyty dla pasażerów, miększe osłony przeciwsłoneczne,
• w wielu autach: szyberdach, radio, ogrzewanie, a w późniejszych rocznikach także wtrysk i kierunkowskazy w dachu.

Wrażenia i informacje z jazdy

DS 23 Pallas prowadzi się jak żaden inny samochód: zawieszenie hydro‑pneumatyczne wygładza nierówności tak skutecznie, że przy prędkościach powyżej 30–40 km/h auto sprawia wrażenie „lewitującego” nad drogą.

Silnik 2.3 jest wystarczająco elastyczny, by bez problemu utrzymywać tempo na trasie, ale to nie jest auto do dynamicznej jazdy. Największe wrażenie robi komfort: miękkie, głębokie fotele, cisza w kabinie i brak uczucia pośpiechu.

Obsługa bywa nietypowa dla osób przyzwyczajonych do współczesnych aut: hamulec nożny to często gumowy „grzybek” na podłodze, dźwignia zmiany biegów na kolumnie, a w wersjach Citromatic brak pedału sprzęgła. Po krótkim oswojeniu układ działa logicznie, ale wymaga delikatności, szczególnie przy hamowaniu.

Ciekawostki

• Nazwa DS jest często łączona z francuskim słowem „déesse” (bogini), co pasuje do przydomka „Bogini” używanego przez fanów marki.
• DS miał bardzo niski jak na swoje lata współczynnik oporu powietrza (około 0,38), opływową sylwetkę w kształcie kropli i panoramiczną przednią szybę zachodzącą na słupki.
• W późnych wersjach pojawiły się skrętne reflektory, które mechanicznie „zaglądały” w zakręt nawet o około 60°, co było ewenementem na skalę światową.
• Zawieszenie hydro‑pneumatyczne pozwalało zmieniać prześwit dźwignią w kabinie: od bardzo niskiego położenia postojowego po wysokie, terenowe.

Plusy i minusy

Plusy:

• Wyjątkowy komfort jazdy i „lewitujące” zawieszenie hydro‑pneumatyczne.
• Bardzo ciekawy, opływowy wygląd i wysoka rozpoznawalność.
• Bogate wyposażenie wersji Pallas i dobre wyciszenie kabiny.
• Silnik 2.3 zapewnia przyzwoitą elastyczność jak na tę klasę.

Minusy:

• Skomplikowana hydraulika (zawieszenie, hamulce, układ kierowniczy) wymaga specjalistycznego serwisu.
• Kosztowne naprawy blacharskie i trudna dostępność niektórych detali nadwozia.
• Nietypowa obsługa (hamulec „grzybek”, dźwignia na kolumnie, Citromatic) może odstraszać początkujących.
• Wrażliwość na korozję i wysokie koszty pełnej renowacji.

Typowe bolączki

Najczęściej pojawiają się:

• zużycie i utrata ciśnienia w kulach zawieszenia, co objawia się twardą jazdą i „siadaniem” auta,
• nieszczelności w układzie hydraulicznym (przewody, uszczelki, zawory),
• korozja podłogi, progów, nadkoli i elementów konstrukcyjnych,
• problemy z pompą hydrauliczną i akumulatorem ciśnienia,
• zużycie elementów układu kierowniczego i hamulcowego.

W praktyce największym kosztem bywa kompleksowa renowacja hydrauliki i blacharki, szczególnie w autach po nieprofesjonalnych naprawach.

Czy pojazd zyskuje na wartości?

Dane aukcyjne i ogłoszeniowe pokazują, że DS 23 Pallas w dobrym, oryginalnym stanie utrzymuje wysokie ceny i powoli rośnie, zwłaszcza egzemplarze z udokumentowaną historią, niskim przebiegiem i zadbaną hydrauliką. Wersje z wtryskiem, rzadkie skrzynie i szczególnie zadbane sztuki osiągają wyższe kwoty.

Na aukcjach ceny transakcyjne dla DS 23 Pallas wahają się od około 25 000 do ponad 50 000 USD/EUR w zależności od roku, wersji i stanu, a wybitne egzemplarze potrafią osiągać jeszcze więcej.

Dostępność części

Części eksploatacyjne (filtry, uszczelki, elementy zawieszenia, kule, przewody hydrauliczne) są dostępne u wyspecjalizowanych dostawców i w sieciach dedykowanych Citroënom DS. Elementy blacharskie, chromy i detale wnętrza bywają trudniejsze i droższe, często wymagają zamawiania z wyprzedzeniem lub odtwarzania.

Istnieje spora baza wiedzy, klubów i warsztatów specjalizujących się w DS‑ach, co ułatwia utrzymanie auta w sprawności, pod warunkiem regularnego, fachowego serwisu i odpowiedniego budżetu.