Matta

Alfa Romeo AR51 „Matta” 1900 M z 1953 roku – jeden z zaledwie 2059 wyprodukowanych egzemplarzy (głównie dla wojska). Silnik oryginalny 1.884 cm³ R4 DOHC z suchą miską olejową, 65 KM, manualna skrzynia, napęd 4×4 z reduktorem. Cena 118 000 zł – w pełni odrestaurowany kilka lat temu, nowa tapicerka siedzeń i nowa plandeka (capote), mechanika w doskonałym stanie, homologowany jako autocarro (ciężarówka), włoskie czarne tablice, dokumenty w porządku, gotowy do eksportu.

To lekki (ok. 1250 kg) pojazd terenowy z otwartym nadwoziem, wysokim prześwitem, kołami w rogach i prostą, kanciastą sylwetką – włoska odpowiedź na Jeepa i Land Rovera. Z przodu niezależne zawieszenie, z tyłu sztywna oś, zdolny do brodzenia ponad 60 cm wody, wspinania się na strome wzniesienia (do 120%) i jazdy w ekstremalnych temperaturach. Osiągi skromne: vmax ok. 105 km/h, ale elastyczny silnik i napęd 4×4 dają radę w terenie.

Kilka faktów o modelu:

Nazwa „Matta” (szalony) pochodzi od testów, w których pokonał rywali w trudnym terenie.
Zbudowany głównie dla armii włoskiej (ok. 2000 sztuk), cywilnych wersji mniej niż 200.
Silnik z suchą miską olejową – mógł pracować na pochyłościach i niskiej jakości paliwie.
Przegrał kontrakt z Fiatem Campagnola głównie z powodu wyższej ceny produkcji.
Niektóre egzemplarze startowały w Mille Miglia (wersje cywilne).

Zalety pojazdu:

Wyjątkowe zdolności terenowe – lepszy od Jeepa w wielu testach (zawieszenie, trakcja, lekkość).
Lekki i zwinny jak na 4×4 z lat 50. – dobra dynamika w terenie.
Trwały silnik DOHC – wytrzymały przy regularnym serwisie.
Prosta konstrukcja – łatwy w naprawie w warunkach polowych.
Duża frajda z jazdy off-road i na zlotach – przyciąga uwagę wszędzie.

Wady pojazdu:

Słabe osiągi na asfalcie – vmax 105 km/h, wolny i głośny na drodze.
Brak komfortu – twarde zawieszenie, hałas, brak ogrzewania w większości.
Korozja – rama, podwozie i blachy wymagają regularnej konserwacji.
Koszty części – specjalistyczne elementy (sucha miska, zawieszenie) drogie u Alfa specjalistów.
Mało praktyczny na co dzień – otwarty, brak drzwi w niektórych wersjach, ciasno.

Czy zyskuje na wartości? Tak, stabilnie rośnie. W 2026 roku dobre Alfa Romeo AR51 Matta chodzą najczęściej w przedziale 25 000–50 000 € (w zależności od stanu i oryginalności).

Średni stan jeżdżący → 20 000–35 000 €
Odrestaurowane, niskoprzebiegowe lub cywilne → 35 000–60 000 €+ (rekordy aukcyjne 2024–2025 przekraczały 50–80 tys. € za topowe sztuki)

W porównaniu z 2020–2023 ceny wzrosły o 30–70 %, szczególnie na oryginalne i odrestaurowane egzemplarze. Podaż bardzo mała – większość w kolekcjach lub muzeach wojskowych. Trend w górę trwa dzięki zainteresowaniu militarnymi youngtimerami i włoskimi off-roaderami lat 50.

Czy warto kupić? Ten egzemplarz za 118 000 zł po pełnej renowacji, z nową tapicerką i plandeką, wygląda na bardzo dobrą okazję – zwłaszcza jeśli mechanika jest faktycznie bez wad i podwozie bez rdzy. Jeśli szukasz terenowego auta na off-road, zloty i wydarzenia historyczne – tak, frajda i prestiż gwarantowane. Warto sprawdzić ramę i autentyczność części. Dla kolekcjonera to ciekawa inwestycja z użytkowym charakterem; na asfaltowe trasy – lepiej coś innego.